مقدمه:اهمیت برنامه‌های فرهنگی و مذهبی در هر شهر و دیار، بر کسی پوشیده نیست. این برنامه‌ها، نه تنها در پاسداشت آیین‌ها و میراث گذشتگان نقش دارند، بلکه به عنوان بستری مهم برای تقویت اتحاد، انسجام و همبستگی میان مردم عمل می‌کنند.

در جامعه، مراسمات و رویدادهای فرهنگی و مذهبی، فرصتی مغتنم برای گرد هم آمدن آحاد مردم، فارغ از اختلافات ظاهری، و تقویت حس تعلق خاطر جمعی به یک هویت مشترک است. این گردهمایی‌ها، با ایجاد فضایی معنوی و همدلانه، پیوندهای اجتماعی را مستحکم‌تر کرده و به تقویت روحیه جمعی و مشارکت مدنی کمک شایانی می‌نماید.

در شهرستان جم نیز، با توجه به ظرفیت‌های مردمی و نیاز به تقویت همبستگی، اهتمام ویژه به برگزاری برنامه‌های فرهنگی و مذهبی، امری ضروری و راهگشا خواهد بود.

نقد رسانه‌ای:با وجود تأکید بر نقش حیاتی برنامه‌های فرهنگی و مذهبی، متأسفانه در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم که این حوزه در مرکز شهرستان جم، رنگ باخته و یا به طور کلی برگزار نشده است. این کم‌توجهی، در حالی صورت گرفته که ظرفیت‌های مردمی، به ویژه در قالب اجتماعات مردمی، آمادگی خود را برای مشارکت فعال در برنامه‌های فرهنگی نشان داده‌اند.

گرد هم آمدن اقشار مختلف مردم در روزهای جنگ، در ایام مناسبتی، علاوه بر کارکرد اصلی خود، یعنی بعثت هویت ملی و دینی، قاب ماندگاری را در تاریخ ثبت کرده است. این حضور پرشور، نشان‌دهنده عطش مردم برای داشتن برنامه‌هایی در شأن شهرستان است؛ برنامه‌هایی که اکنون با هزینه اندک و مدیریت چند فعال فرهنگی، با استقبال چشمگیر برگزار می‌شوند.غفلت مسئولین و متولیان فرهنگی شهرستان در سال‌های متمادی، باعث شده است تا مراسم‌ها و رویدادهای فرهنگی، کم‌رمق و در شأن مردم و این شهرستان برگزار نگردد.

نگارنده معتقد است دلایل متعددی برای این موضوع وجود دارد که باید مورد تعمق جدی مسئولین قرار گیرد:

عدم وجود کارگروه منسجم و کارآمد: نبود یک نهاد یا کارگروه فرهنگی منسجم، که بتواند برنامه‌ریزی و اجرای مراسمات را به صورت حرفه‌ای و مؤثر انجام دهد.

عدم حمایت مالی و معنوی: متولیان فرهنگی و فعالان عرصه هنر و فرهنگ، از حمایت‌های مالی و معنوی لازم، چه در قالب بودجه و چه در جهت تقدیر و تشویق، از سوی مسئولین بی‌بهره بوده‌اند.فقدان برنامه مدون سالانه: نبود یک برنامه ریزی بلندمدت و مدون برای فعالیت‌های فرهنگی شهرستان، باعث پراکندگی، روزمرگی و عدم اثربخشی طرح‌ها می‌شود.

ابهام در تعیین مدیر فرهنگی: مشخص نبودن مدیر فرهنگی واحد و مسئول برای اجرای مناسبت‌ها، منجر به ناهماهنگی، دخالت‌های سلیقه‌ای و اتلاف منابع می‌شود.

عدم کارکرد واقعی برخی ادارات: برخی ادارات کلیدی مانند فرهنگ و ارشاد اسلامی، اوقاف، تبلیغات اسلامی، شهرداری و همچنین شرکت‌های مستقر در منطقه، وظایف ذاتی خود را در حوزه فرهنگ به طور کامل ایفا نمی‌کنند و نقش حمایتی یا اجرایی مؤثری در این زمینه ندارند.

راهکارها و پیشنهادات:برای برون‌رفت از این چالش‌ها و بهره‌مندی کامل از ظرفیت‌های بالقوه فرهنگی شهرستان، پیشنهاداتی ارائه می‌گردد:

تشکیل شورای راهبری فرهنگی شهرستان: ایجاد یک نهاد فراگیر با عضویت نمایندگان فعال دولت (ادارات مرتبط)، فعالان فرهنگی، هنرمندان، معتمدین محلی و نمایندگان مردم در مجلس و شورای شهر، جهت سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بر امور فرهنگی.

تخصیص بودجه مستقل فرهنگی: تعیین بودجه‌ای مشخص و مستقل برای حوزه فرهنگ و هنر شهرستان، که قابل تخصیص به پروژه‌ها و برنامه‌های اولویت‌دار باشد.

حمایت از تشکل‌های مردمی: شناسایی، حمایت و توانمندسازی تشکل‌ها و کانون‌های فرهنگی مردمی که پتانسیل اجرای برنامه‌های با کیفیت و در سطح شهرستان را دارند.

تدوین و اجرای تقویم جامع فرهنگی: تهیه و انتشار تقویم سالانه برنامه‌های فرهنگی، ملی و مذهبی شهرستان با مشارکت تمامی دستگاه‌های ذیربط و اطلاع‌رسانی گسترده به شهروندان.

تعیین و شفاف‌سازی مسئولیت‌ها: مشخص کردن مدیر فرهنگی و متولیان امر برای هر برنامه یا مناسبت خاص، با تعیین دقیق وظایف، اختیارات و معیارهای ارزیابی عملکرد.

استفاده از تجربه اجتماعات موفق: الگوبرداری از مدل مدیریتی و مشارکت مردمی در اجتماعات ۶۰ روزه اخیر و به‌کارگیری این تجربیات در برنامه‌ریزی و اجرای رویدادهای فرهنگی آتی.

امید است با درک عمیق‌تر مسئولین از اهمیت مقوله فرهنگ و با اتکا به ظرفیت‌های ارزشمند مردمی، شاهد تحول و بالندگی شایسته در حوزه فرهنگی شهرستان جم باشیم.